تعریف اخلاق اجتماعی

۱. لزوم پرهیز از کاوش در حوزه ی زندگی خصوصییکی از رذائل اخلاقی، تجسس و کاوش و عیب یابی در زندگی خصوصی مردم است. منابع اصیل و درجه اول دینی یعنی قرآن و سنت به صراحت افراد مؤمن را از پرداختن به تجسس و سوء ظن و اتهام نسبت به یکدیگر برحذر داشته اند و در روایات اسلامی در آثار و پیامدهای وضعی و عقوبت اخروی این گونه صفات ناپسند هشدار داده شده است. قرآن مجید صریحاً می فرماید:«یا ایُّهاالذینَ آمَنوا اِجتَنِبوا کَثیراً مِن الظَّنّ إِنَّ بَعضَ الظَّن اِثمٌ وَلا تَجَسَّسوا وَلا یَغتَب بَعضُکُم بَعضاً»(۱)ترجمه:«ای کسانیکه ایمان آورده اید از بسیاری از گمانها و حدس ها (در مورد افراد)پرهیز کنید بدرستیکه برخی گمان ها گناه و نارواست، و (همچنین) در (زندگی مردم) کاوش و جستجو نکنید و برخی از شما به غیبت و بیان عیب دیگران نپردازد».همچنین قرآن مجید می فرماید:«إنَّ الذَّین یُحِبّونَ أن تَشیعَ الفاحِشهُ فِی الذینَ آمَنوا لَهُم عَذابٌ اَلیمٌ فِی الدّنیا و الآخِرَه»«بدرستیکه کسانی که خوشایند دارند که کارهای زشت در مورد افراد مؤمن منتشر و پخش گردد، در دنیا و آخرت گرفتار عذاب دردناک خواهند بود. در دین اسلام، آبروی افراد مانند اموال و نفوس آنان محترم شمرده شده است».در صحیح بخاری آمده است که رسول خدا(صلی الله علیه وآله)در حجه الوداع فرمودند:«ان الله تبارَکَ وَ تَعالی قَدحرَّم دماءَکم وَ اموالَکم وَ اعراضَکم ال تعریف اخلاق اجتماعی...

اخلاق در دو شکل شخصی و اجتماعی آن, نه تنها مطلوب همه ادیان و مأموریت اصلی همه پیامبران الهی است, بلکه مطلوب ذاتی هر انسان سالم است اخلاق در دو شکل شخصی و اجتماعی آن، نه تنها مطلوب همه ادیان و مأموریت اصلی همه پیامبران الهی است، بلکه مطلوب ذاتی هر انسان سالم است. با این همه به علل و عوامل درونی و بیرونی، فضیلت های اخلاقی و هنجارهای پسندیده رفتاری که عقل و عقلا و شریعت بر آن تأکید می ورزند، دچار اختلال و بحران می شود. بدین ترتیب جامعه ای دچار بحران اخلاقی شده و هویت اصلی انسانی بودن خویش را از دست می دهد. نویسنده در این نوشتار بر آن است تا براساس آموزه های قرآنی، نگاهی به بسترها و زمینه های ایجادی آسیب های اجتماعی داشته باشد. آن چه به عنوان آسیب شناسی اخلاقی در این جا آمده، بازخوانی برخی از آیات قرآنی و تحلیل خداوند از آسیب های موجود در جوامع بشری در حوزه اخلاق فردی و اجتماعی است. با هم نخستین بخش این مطلب را ازنظر می گذرانیم. ● انسان، قابل تربیت و دگرگونی کسی در اهمیت و ارزش اخلاق فردی و اجتماعی شک و تردید ندارد. حتی کسانی که به علل و عوامل درونی و بیرونی، رفتارهای نابهنجار را در پیش می گیرند و رذیلت اخلاقی را درخود می یابند، در برابر متخلقین به اخلاق و فضیلت های اخلاقی، سر تعظیم و تکریم فرود می آورند. هرچند که اموری چون وراثت (مریم آیات ۲۷و ۲۸ و اعراف آیه۵۸ و نوح آیات ۲۶ و ۲۷) تعریف اخلاق اجتماعی...